Aan de slag met huisvesting en zorg voor senioren

Door onder meer ‘gebrek aan visie, daadkracht en samenwerking’ komt de woningbouw voor senioren nog steeds onvoldoende van de grond. Dat zeggen ouderenorganisaties ANBO en ActiZ. Ze bepleiten dat alle gemeenten een integrale woon- en leefvisie voor ouderen ontwikkelen met daarin concrete plannen en lanceren daarvoor een online toolkit.

Er is grote behoefte aan meer seniorenwoningen, zo schrijven ouderenorganisatie ANBO en ActiZ. Volgens hen komt de woningbouw voor ouderen binnen veel gemeenten nog steeds onvoldoende van de grond. ‘Terwijl er op dit moment al 80.000 extra seniorenwoningen nodig zijn.’ Volgens de organisaties hebben veel gemeenten op dit moment beperkt zicht op wat er nodig is. Ze maakten daarvoor een woonopgave per gemeente.

Woonleefvisie ontwikkelen

Liane de Haan, directeur-bestuurder van ANBO pleit ervoor dat wethouders ruimtelijke ordening, wonen en sociaal domein de handen ineen slaan om met elkaar een woonleefvisie te ontwikkelen. ‘Helaas zien we dat veel gemeenten geen inzicht hebben in hoeveel seniorenwoningen er nu en over twintig jaar nodig zijn. Bovendien kijken veel wethouders naar hun eigen portefeuille en te weinig naar het collectieve publieke belang. Er is nog onvoldoende besef van de urgentie en welk aanbod nodig is, terwijl we weten dat investeren in seniorenwoningen ervoor zorgt dat er minder zorg nodig is.’

Online tools

De ouderenorganisaties roepen gemeenten op in actie te komen en lanceerden een online toolkitwaarmee onder meer gemeenteraden en wethouders concreet voor seniorenhuisvesting aan de slag kunnen. Met onder meer voorbeeldvragen voor de raadsvergadering en kant-en-klare brieven en moties waar alleen de gemeentenaam nog ingevuld hoeft te worden. Ook bevat de kit gegevens uit het woonopgaveonderzoek van ANBO en ActiZ.

Woonzorgconcepten

Naar aanleiding daarvan riepen ze in november vorig jaar al op om met spoed nieuwe woonzorgconcepten voor ouderen te ontwikkelen. En vorige maand publiceerden de organisaties het witboek Ouderen, zorg en wonen. De boodschap: ‘Wonen en zorg voor ouderen moet snel anders. De huidige situatie en de toekomstige ontwikkelingen vragen om ingrijpen van de landelijke politiek en om acties van publieke en private partijen op lokaal en regionaal niveau.’ Waarbij het nadrukkelijk niet de bedoeling is om terug te gaan naar de verzorgingstehuizen.

Oud en Zelfstandig in 2030

In januari was er volop aandacht voor het onderwerp, onder meer met de start van de Taskforce Wonen en Zorg en het advies Oud en Zelfstandig in 2030 van de commissie onder leiding van Wouter Bos. Op dat advies kwam veel kritiek. Naar aanleiding

is het aangepast en werd vorige week

. Ook zijn de ervaringen in én met de zorg tijdens de coronacrisis hierin verwerkt. De commissie vat haar advies samen in een paar hoofdboodschappen. Waren dat er in januari drie, nu zijn het er vier: ‘ga (ver)bouwen, ga digitaal, ga samenwerken en, leer van de coronacrisis en behoud het goede’.

Langer thuis

Minister De Jonge van Volksgezondheid

dat hij het advies in zijn integrale visie op ouderenzorg meeneemt. ‘Onvermijdelijk zullen dan de grenzen van het huidige stelsel van zorg en ondersteuning in het vizier komen. Een deel van de aanbevelingen gaat al over die grenzen heen. Bijvoorbeeld te overwegen alle zorg en ondersteuning aan zelfstandig wonende ouderen uit de Wlz te schrappen en deze uitsluitend te leveren vanuit de Zvw en de Wmo.’ In het najaar komt De Jonge met een opzet van zijn visie. Om ouderen ‘langer en beter thuis te laten wonen’ werd twee jaar geleden het programma Langer Thuis gelanceerd.

Verzet tegen ‘asociale’ huurverhoging neemt toe

Verzet tegen ‘asociale’ huurverhoging door corporaties neemt toe
Duizenden Amsterdamse huurders eisen een tijdelijke stop op huurverhogingen. Door corona hebben veel mensen minder inkomsten. Minister Ollongren voelt niets voor een bevriezing.

Uit het Parool | Michiel Couzy | mei 2020

 

 

Mariël van den Bos is fluitiste bij het Metropole Orkest en vult haar salaris aan met muziekles en optredens. Door de coronacrisis is dit allemaal stilgevallen en is haar inkomen met zeker 35 procent gedaald. Maar de huur van haar corporatie­woning in Oost gaat per 1 juli met 6,2 procent omhoog. Dat scheelt enkele tientjes per maand, die ze nu niet kan missen. “Ik heb moeite om rond te komen,” zegt ze.

Yuri Vriesema is zelfstandig copywriter en krijgt door de crisis geen nieuwe opdrachten meer. Zijn huur gaat 4 procent omhoog. “Dat is 30 euro per maand. Op zich is dat nog wel te rege­len, maar ik vind het asociaal dat corporaties enkele weken na de lockdown de huren verhogen.”

Bij de Woonbond komen honderden telefoontjes binnen over de aanstaande huurverhogingen in coronatijd. “Mensen maken zich ongelooflijk veel zorgen,” zegt de woordvoerder.

Het gaat om huurders in zowel de vrije sector als bij corporaties. Corporaties mogen de huren gemiddeld met 3,1 procent verhogen, met uitschieters naar boven en naar beneden. Voor particuliere verhuurders geldt slechts het moreel appèl dat minister Kajsa Ollongren heeft gedaan om rekening te houden met de economische crisis. Zij zal wel een wet indienen voor een maximale huurstijging in de vrije sector in de toekomst: de inflatie plus 2,5 procent.

De vertegenwoordigers van huurders in de particuliere sector hebben verhuurders in een open brief gevraagd dit jaar geen verhoging door te voeren. Ook sociale huurders verenigen zich. Amsterdamse bewonerscommissies hebben namens duizenden huurders bij de corporaties geëist de aangekondigde huurverhogingen in te trekken. “Door corona is het armoede troef,” zegt Hanneke van Gent van bewonerscommissie 1013, die het initiatief heeft genomen. “Veel huurders hebben tijdelijke contracten of zijn zzp’er en hebben geen inkomen meer.” Huurdersvereniging Arcade, die de huurders van corporatie De Key vertegenwoordigt, heeft de oproep omarmd.

Coulance, maar wel betalen
Corporaties hebben besloten de huurstijging onverkort door te voeren. Egbert de Vries, directeur van de Amsterdamse koepelorganisatie AFWC, wijst erop dat veel huurders pensioen of cao-loon ontvangen en er niet op achteruitgaan. De corporaties gaan wel coulant om met huurders die in de problemen komen, al moet de huur uiteindelijk worden betaald. Vastgoedbelang, dat particuliere verhuurders vertegenwoordigt, zegt dat diverse leden de huren dit jaar niet of gematigd laten stijgen, of pas later innen.

Huurders hebben hun hoop gevestigd op een motie van SP-senator Tiny Kox, die minister ­Ollongren verzoekt een huurstop per noodmaatregel af te dwingen. Deze motie is aangenomen door de Eerste Kamer. Maar Ollongren voelt niets voor een huurbevriezing, omdat verhuurders dan minder kunnen investeren in bijvoorbeeld duurzaamheid. Wel gaat ze belemmeringen wegnemen voor corporaties om een tijdelijke huurkorting te geven.

Excessief hoog
SP-senator Kox is teleurgesteld dat de minister zijn motie niet uitvoert, net als zijn partijgenoot Laurens Ivens, wethouder in Amsterdam. “Ze maakt niet de beste beurt bij huurders in zwaar weer,” zegt Ivens. De maximale huurstijging van inflatie plus 2,5 procent vindt hij een ‘loze maatregel’. De inflatie kwam vorig jaar uit op 2,6 procent en dit betekent dat de huren met 5,1 procent mogen stijgen. Bovendien: als een bewoner plaatsmaakt voor een nieuwe huurder, kan de verhuurder een fikse verhoging doorvoeren en die benadeelt vooral starters. “Excessief hoge ­huren vragen kan nog steeds.”

Wisselend beeld huurverhoging

Veel huurders kijken vanuit de onzekere situatie door de Coronacrisis met een schuin oog naar de aankomende huurverhoging. Die gaat bij de ene verhuurder onveranderd door, bij de andere maken ze pas op de plaats.

Bij corporaties ligt de gemiddelde huurverhoging dit jaar op 2,5%, blijkt uit cijfers van corporatiekoepel Aedes. Net onder inflatie.

Uitstel huurverhoging

Diverse corporaties kiezen vanwege de Coronacrisis voor uitstel van de jaarlijkse huurverhoging. Zoals Wooncompagnie, Woonstichting Den Helder,  HW wonen, De Goede Woning, Woonmensen, Ons Huis, Woonbedrijf ieder1, Rentree, Veluwonen, IJsseldal Wone, De Marken en Deltawonen.

Huurakkoord dempt huurstijging bij woningcorporaties

Veel corporaties verhogen de huren wel. Eind 2018 sloten we een Sociaal Huurakkoord met corporaties, waardoor de ruimte om de huur te verhogen werd beperkt. Dit heeft geleid tot een huurverhoging die gemiddeld onder inflatie ligt. Aangezien verhuurders de prijzen van sociale huurwoningen wettelijk met 5,1% of 6,6% konden laten stijgen, heeft het huurakkoord hier een duidelijk dempende werking gehad. Toch blijven de betaalbaarheidszorgen voor veel huurders groot. Dat blijkt ook wel uit de de hoge bezoekcijfers van onze online check voor huurverlaging een huurbevriezing.

Huurverlaging en huurbevriezing

In het Sociaal Huurakkoord is ook afgesproken dat huurders met een laag inkomen en hoge huur huurbevriezing of verlaging kunnen krijgen. De online check die de Woonbond hiervoor opstelde is in korte tijd duizenden keren bezocht.

Commerciële huursector

Bij veel commerciële aanbieders gaat de huurverhoging door. Zo verhoogt Vesteda de huurprijzen voor hun sociale woningen met inflatie (2,6%). Hun vrije sector woningen verhogen ze 1% boven de inflatie van februari/maart komt daarmee op 2,6/2,4%. Naar verluidt stelt Bouwinvest de huurverhoging wel uit.